Close
Voel jij je regelmatig opgejaagd, gespannen of overprikkeld?

Dagelijks komen er veel indrukken en informatie op ons af, door gesprekken die we voeren, het geluid van verkeer en onze omgeving en alle indrukken op internet en via sociaal media. Wanneer er meer prikkels op je afkomen dan je lichaam verwerken kan, raakt je overprikkeld. Iets wat steeds vaker voor komt in deze drukke maatschappij, doordat we vaak veel van onszelf vragen en digitaal steeds online zijn. 

Mogelijk herken je het opgejaagde en onrustige gevoel? Waarbij informatie en indrukken door je hoofd kunnen blijven gaan? Of je snel prikkelbaar reageert en/of emotioneel wordt? Je lichaam is in een overactieve en gespannen staat, waarbij het vaak lastig is om tijdens een moment van rust tot echte ontspanning te komen. 

Wil jij je dieper kunnen ontspannen? Of ben jij regelmatig overprikkeld en zoek je een manier om daar mee om te gaan? In het contact met je lichaam zijn er meerdere manieren waarop je bewust het ontspannings- en kalmeringssysteem kan stimuleren. Zo kan je in samenspel met je lichaam tot rust komen. De komende tijd beschrijf ik over vier manier hoe je lichaam je kan ondersteunen om tot een diepe(re) ontspanning te komen. In deze blog ga ik in op Diepe Druk Stimulatie. 

Ontspanning van binnenuit met Diepe Druk Stimulatie (DDS):
Diepe druk is rustige en stevige druk op je lichaam, waardoor een diepere laag in je huid wordt ‘aangeraakt’. Niet alleen je huid, maar ook je spieren, pezen en gewrichten nemen deze druk waar. Je hersenen krijgen daarmee het signaal dat je kan ontspannen. Je kan het effect vergelijken met het inbakeren van een baby. De lichte druk die het kindje ervaart, geeft een gevoel van veiligheid en geborgenheid. Het lichaam krijgt daardoor het signaal om tot rust te komen. Mogelijk herken je dit gevoel: bijvoorbeeld dat je het fijn vindt om onder je (zwaardere) winterdekbed te slapen? Een stevige knuffel prettig en kalmerend kan aanvoelen als je overstuur bent? Of dat je warme herinneren hebt aan de tijd dat je als kind stevig werd ingestopt?

Hormonen

Diepe druk zorgt ervoor dat het gelukshormoon dopamine en het slaaphormoon serotonine worden aangemaakt. Hierdoor ontspannen je spieren zich en vermindert stress. 

Diepe druk activeert van binnenuit het zenuwstelsel dat gericht is op ontspanning en herstel. Je lichaam gaat hormonen aanmaken die je een prettig gevoel geven en je spieren laten ontspannen. Naast deze fysiologische processen zorgt de druk ervoor dat je met je aandacht van je hoofd naar je lichaam gaat. Dit geeft rust, waardoor focus en concentratie toenemen. En vanuit het contact met je lichaam kan je vaak beter waarnemen wat je nodig hebt. 

Het fijne aan diepe druk is dat het eenvoudig toe te passen is. Doordat je weinig concentratie nodig hebt, werkt het goed voor mensen die zich angstig voelen, hyperalert en (ernstig) overprikkeld zijn. Andere ontspanningsvormen vragen meer rust in je lichaam om aanwezig te blijven bij de oefening.

Grondlegger

Diepe Druk Stimulatie is ontwikkeld door professor Temple Gradin. Vanwege haar hoog gevoeligheid en daarmee samen hangende klachten als overprikkeling en angstgevoelens, heeft zij onderzocht hoe zij dit zelf kon reguleren. Ze zag dat dieren kalmer en rustiger worden van druk op hun lijf en is daarmee bij zichzelf gaan experimenteren. Doordat zij het onprettig vond als de druk door anderen werd toegediend, zocht zij naar manieren om dit zichzelf te kunnen geven. Dit deed zij door zichzelf in lakens te wikkelen. Later ontwikkelde zij een knuffelmachine, waarbij zij zelf de hoeveelheid druk en de duur kon regelen. Aangezien deze machine erg kostbaar is zijn er inmiddels andere hulpmiddelen op de markt die je gemakkelijk thuis kunt gebruiken.

Geschikt wanneer…

  • je in rust niet volledig kan ontspannen.
  • je een stressvolle periode meemaakt.
  • je privé of in je werk veel van jezelf vraagt.
  • als je (hoog) sensitief bent en altijd al extra aandacht voor ontspanning en rust nodig hebt.
  • je door onbalans of een onderliggende reden snel overprikkeld raakt.
  • je last hebt van angst en/of paniek.
  • je overspannen of burn-out bent.

* Zorg bij stress, overspannenheid, burn-out en overprikkeling ook voor voldoende ontlading van je lichaam. Wandelen, andere vormen van beweging, geluid maken en geeuwen zijn voorbeelden hiervan.

En nu in de praktijk! Hoe pas je diepe druk toe?


Zelf toepassen
Ben je benieuwd of dit voor jou werkt? Je kan het uitproberen door iets zwaars op je schoot te leggen, zoals een dik meditatiekussen, boeken of een stapel tijdschriften. Het kan fijn zijn om eerst een plaid of dunne deken op je schoot te leggen, zodat het minder hard aanvoelt. Mogelijk merk je dat je gaat geeuwen of dat je meer in je lijf zakt? Ervaar qua gewicht wat jij prettig vindt en bouw dit rustig op. Voor iedereen is een ander gewicht prettig. Zwaarder is niet altijd beter!

Daarnaast is in bad te gaan of gaan zwemmen vaak ook kalmerend voor je zenuwstelsel. Hierbij zorgt het water zorgt voor een lichte vorm van druk.

Goed om te weten: Diepe druk is voor ongeveer 20 minuten effectief, daarna is je lichaam aan het gevoel gewend. Later op de dag heeft het wel weer effect, dus je hebt er meer aan om meerdere keren per dag diepe druk te gebruiken dan één keer lang achter elkaar.

Ergotherapie

Beïnvloed overprikkeling jouw dagelijks leven? Mogelijk kan ergotherapie iets voor jou betekenen. Ergotherapeuten, gespecialiseerd in
Sensorische Integratie (S.I.) weten veel over prikkels en prikkelverwerking. Zij kunnen je een begeleiden om prikkels te leren dempen en je prikkelgevoeligheid te trainen. 

Borsteltechniek

Reageer jij overgevoelig op (tactiele)prikkels? Voor kinderen en volwassenen die erg gevoelig op prikkels reageren kan borsteltherapie in combinatie met diepe druktechniek een uitkomst zijn. Deze behandeling is erop gericht om binnen een korte tijd veel prikkels naar het zenuwstelsel te sturen, waardoor de prikkeldrempel vaak (tijdelijk) stijgt. 

Geïnteresseerd? Informeer bij een ergotherapeut of dit passend is voor jou.

Door een ander

Wanneer je overprikkeld bent, kan de aanraking van een ander teveel voor je zijn. Of is de geur van de parfum of deodorant van een ander of de warmte van een aanraking op dit moment teveel. Als dit voor jou het geval is, focus je dan op de druk die je zelf toepast of probeer de hulpmiddelen een keer uit. Wil je ervaren hoe is als een ander je diepe druk geeft? Hieronder staan een aantal voorbeelden die je kan proberen:

  • Een stevige massage of knuffel geeft het effect van diepe druk. 
  • Druk op een specifieke plek op je lichaam kan prettig zijn, zoals op je schouders of de kruin van je hoofd. Het is daarbij wel belangrijk dat je goed rechtop zit, zodat er geen verkeerde druk ontstaat op je ruggengraat of nekwervels. 
  • Een ander kan je ook helpen door te knijpen in je hand, of als je zit te duwen op je knie. Deze vormen zijn makkelijk onderweg of tijdens een afspraak te gebruiken

Voor alle aanrakingen geldt dat het geen pijn moet doen.
Voel wat voor jou prettig is en wat niet. Wanneer je overprikkeld bent door een fysieke aandoening, kan de druk op je lichaam extra prikkels en stress oproepen. Mogelijk werkt een andere kalmeringsvorm dan beter voor jou. 

Werkt diepe druk voor jou? En wil je het regelmatig gebruiken?
Er zijn steeds meer hulpmiddelen verkrijgbaar waarmee je diepe druk makkelijk in je leven kan toepassen. Voorbeelden hiervan zijn:

  • Verzwaringsdekens waar je onder kan liggen voor je gaat slapen.
  • Verzwaringskussens (in plaats van de stapel tijdschriften).
  • Vesten (een soort bodywarmer) die door lucht of gewicht een druk op je lichaam geven. Deze kan je ook gemakkelijk buitenshuis gebruiken, bijvoorbeeld in de supermarkt wanneer dat erg (over)prikkelend voor je is. 
  • Voor kinderen zijn er verzwaringskussens in leuke vormen en als knuffels te verkrijgen. 
  • Er bestaan er grote elastische doeken waar je kinderen mee kunt inwikkelen of je kind in bed stevig mee kan instoppen.

Tip: De hulpmiddelen zijn vaak wel aan de prijs. Bij veel aanbieders kan je de producten eerst een tijd uitproberen. Zo kan je ervaren of het voor jou de investering waard is.